Lupa dalam Solat
Kembali ke Bab
01
Sahih Al-Bukhari # 22/1224
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكْعَتَيْنِ مِنْ بَعْضِ الصَّلَوَاتِ ثُمَّ قَامَ فَلَمْ يَجْلِسْ، فَقَامَ النَّاسُ مَعَهُ، فَلَمَّا قَضَى صَلاَتَهُ وَنَظَرْنَا تَسْلِيمَهُ كَبَّرَ قَبْلَ التَّسْلِيمِ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ ثُمَّ سَلَّمَ.
Rasulullah (ﷺ) pernah mengimami kami dalam solat dua rakaat dan bangun (untuk rakaat ketiga) tanpa duduk (selepas rakaat kedua). Orang ramai juga bangun bersamanya, dan apabila beliau hendak selesai solatnya, kami menunggu beliau selesai solat dengan Taslim tetapi beliau bertakbir sebelum Taslim dan sujud dua kali sambil duduk dan kemudian selesai solat dengan Taslim.
02
Sahih Al-Bukhari # 22/1225
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ مِنِ اثْنَتَيْنِ مِنَ الظُّهْرِ لَمْ يَجْلِسْ بَيْنَهُمَا، فَلَمَّا قَضَى صَلاَتَهُ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ بَعْدَ ذَلِكَ.
Rasulullah (ﷺ) bangun selepas rakaat kedua solat Zuhur tanpa duduk di antaranya (rakaat kedua dan ketiga). Setelah selesai solat, baginda melakukan sujud dua kali (Sahu) dan kemudian selesai solat dengan Taslim.
03
Sahih Al-Bukhari # 22/1226
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا فَقِيلَ لَهُ أَزِيدَ فِي الصَّلاَةِ فَقَالَ
" وَمَا ذَاكَ ". قَالَ صَلَّيْتَ خَمْسًا. فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ بَعْدَ مَا سَلَّمَ.
" وَمَا ذَاكَ ". قَالَ صَلَّيْتَ خَمْسًا. فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ بَعْدَ مَا سَلَّمَ.
Pada suatu ketika, Rasulullah (ﷺ) menunaikan solat Zuhur lima rakaat, lalu seseorang bertanya kepadanya sama ada terdapat sedikit peningkatan dalam solat tersebut. Rasulullah (ﷺ) bertanya, "Apakah itu?" Baginda menjawab, "Engkau telah menunaikan solat lima rakaat." Maka Rasulullah (ﷺ) melakukan dua sujud sahwi selepas Taslim.
04
Sahih Al-Bukhari # 22/1227
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الظُّهْرَ أَوِ الْعَصْرَ فَسَلَّمَ، فَقَالَ لَهُ ذُو الْيَدَيْنِ الصَّلاَةُ يَا رَسُولَ اللَّهَ أَنَقَصَتْ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ
" أَحَقٌّ مَا يَقُولُ ". قَالُوا نَعَمْ. فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ أُخْرَيَيْنِ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ. قَالَ سَعْدٌ وَرَأَيْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ صَلَّى مِنَ الْمَغْرِبِ رَكْعَتَيْنِ فَسَلَّمَ وَتَكَلَّمَ ثُمَّ صَلَّى مَا بَقِيَ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ وَقَالَ هَكَذَا فَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم.
" أَحَقٌّ مَا يَقُولُ ". قَالُوا نَعَمْ. فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ أُخْرَيَيْنِ ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ. قَالَ سَعْدٌ وَرَأَيْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ صَلَّى مِنَ الْمَغْرِبِ رَكْعَتَيْنِ فَسَلَّمَ وَتَكَلَّمَ ثُمَّ صَلَّى مَا بَقِيَ وَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ وَقَالَ هَكَذَا فَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم.
Nabi (ﷺ) mengimami kami dalam solat Asar atau Zuhur dan mengakhirinya dengan Taslim. Zul-Yadain berkata kepadanya, "Ya Rasulullah (ﷺ)! Adakah solatnya telah dikurangkan?" Nabi (ﷺ) bertanya kepada para sahabatnya dengan yakin. Maka saya pun menunaikan dua rakaat lagi dan kemudian melakukan dua sujud (Sahu). Sa`d berkata, "Saya melihat 'Urwa bin Az-Zubair telah menunaikan dua rakaat dalam solat Maghrib dan menyelesaikannya dengan Taslim. Kemudian beliau berucap (dan apabila diberitahu tentangnya), beliau menyelesaikan baki solatnya dan melakukan dua sujud, lalu berkata, 'Nabi (ﷺ) berdoa seperti ini.'"
05
Sahih Al-Bukhari # 22/1228
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ أَيُّوبَ بْنِ أَبِي تَمِيمَةَ السَّخْتِيَانِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ. أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم انْصَرَفَ مِنِ اثْنَتَيْنِ فَقَالَ لَهُ ذُو الْيَدَيْنِ أَقُصِرَتِ الصَّلاَةُ أَمْ نَسِيتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
" أَصَدَقَ ذُو الْيَدَيْنِ ". فَقَالَ النَّاسُ نَعَمْ. فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى اثْنَتَيْنِ أُخْرَيَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ رَفَعَ.
" أَصَدَقَ ذُو الْيَدَيْنِ ". فَقَالَ النَّاسُ نَعَمْ. فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى اثْنَتَيْنِ أُخْرَيَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ ثُمَّ رَفَعَ.
Pada suatu hari, Rasulullah (ﷺ) menunaikan dua rakaat dan selesai solat. Maka Zul Yadain bertanya kepadanya, "Adakah solatnya telah dikurangkan atau kamu lupa?" Rasulullah (ﷺ) berkata, "Adakah Zul Yadain berkata benar?" Orang ramai menjawab ya. Kemudian Rasulullah (ﷺ) berdiri dan menunaikan dua rakaat yang tinggal dan bertaslim, kemudian bertakbir dan melakukan dua sujud seperti biasa, atau sedikit lebih lama, kemudian bangun.
06
Sahih Al-Bukhari # 22/1229
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِحْدَى صَلاَتَىِ الْعَشِيِّ ـ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَكْثَرُ ظَنِّي الْعَصْرَ ـ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ قَامَ إِلَى خَشَبَةٍ فِي مُقَدَّمِ الْمَسْجِدِ فَوَضَعَ يَدَهُ عَلَيْهَا وَفِيهِمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ ـ رضى الله عنهما ـ فَهَابَا أَنْ يُكَلِّمَاهُ وَخَرَجَ سَرَعَانُ النَّاسِ فَقَالُوا أَقَصُرَتِ الصَّلاَةُ وَرَجُلٌ يَدْعُوهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ذُو الْيَدَيْنِ فَقَالَ أَنَسِيتَ أَمْ قَصُرَتْ فَقَالَ
" لَمْ أَنْسَ وَلَمْ تُقْصَرْ ". قَالَ بَلَى قَدْ نَسِيتَ. فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَكَبَّرَ، ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ فَكَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ وَكَبَّرَ.
" لَمْ أَنْسَ وَلَمْ تُقْصَرْ ". قَالَ بَلَى قَدْ نَسِيتَ. فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَلَّمَ ثُمَّ كَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَكَبَّرَ، ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ فَكَبَّرَ فَسَجَدَ مِثْلَ سُجُودِهِ أَوْ أَطْوَلَ، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ وَكَبَّرَ.
Nabi (ﷺ) menunaikan salah satu solat Maghrib (pencerita kecil Muhammad berkata, "Saya fikir ia kemungkinan besar solat Asar") dan baginda menyelesaikannya selepas menunaikan dua rakaat sahaja. Baginda kemudian berdiri berhampiran kayu api di hadapan Masjid dan meletakkan tangannya di atasnya. Abu Bakar dan Umar adalah antara mereka yang hadir, tetapi mereka tidak berani bercakap dengannya tentang perkara itu (kerana rasa hormat yang berlebihan kepadanya), dan mereka yang tergesa-gesa keluar. Mereka berkata, "Adakah solat telah dikurangkan?" Seorang lelaki yang dipanggil Dhul-Yadain oleh Nabi (ﷺ) berkata (kepada Nabi), "Adakah solat telah dikurangkan atau adakah kamu lupa?" Baginda berkata, "Saya juga tidak lupa, dan solat juga tidak dikurangkan." Baginda berkata, "Sesungguhnya kamu telah lupa." Maka Nabi (ﷺ) menunaikan dua rakaat lagi dan bertaslim, kemudian bertakbir dan melakukan sujud sahu seperti sujudnya yang biasa atau sedikit lebih lama, kemudian mengangkat kepalanya dan bertakbir, kemudian menundukkan kepalanya dan melakukan sujud seperti sujudnya yang biasa atau sedikit lebih lama, kemudian mengangkat kepalanya dan bertakbir.
07
Sahih Al-Bukhari # 22/1230
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ابْنِ بُحَيْنَةَ الأَسْدِيِّ، حَلِيفِ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ فِي صَلاَةِ الظُّهْرِ وَعَلَيْهِ جُلُوسٌ، فَلَمَّا أَتَمَّ صَلاَتَهُ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ فَكَبَّرَ فِي كُلِّ سَجْدَةٍ وَهُوَ جَالِسٌ قَبْلَ أَنْ يُسَلِّمَ، وَسَجَدَهُمَا النَّاسُ مَعَهُ مَكَانَ مَا نَسِيَ مِنَ الْجُلُوسِ. تَابَعَهُ ابْنُ جُرَيْجٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ فِي التَّكْبِيرِ.
(sekutu Bani `Abdul Muttalib) Rasulullah (ﷺ) berdiri untuk solat Zuhur dan sepatutnya baginda duduk
(selepas rakaat kedua tetapi baginda berdiri untuk rakaat ketiga tanpa duduk untuk Tasyahud) dan apabila baginda
selesai solat, baginda sujud dua kali dan bertakbir pada setiap sujud sambil duduk,
sebelum mengakhiri (solat) dengan Taslim; dan orang ramai juga sujud dua kali bersama baginda
dan bukannya duduk yang dilupakannya.
08
Sahih Al-Bukhari # 22/1231
حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ الدَّسْتَوَائِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
" إِذَا نُودِيَ بِالصَّلاَةِ أَدْبَرَ الشَّيْطَانُ وَلَهُ ضُرَاطٌ حَتَّى لاَ يَسْمَعَ الأَذَانَ، فَإِذَا قُضِيَ الأَذَانُ أَقْبَلَ، فَإِذَا ثُوِّبَ بِهَا أَدْبَرَ فَإِذَا قُضِيَ التَّثْوِيبُ أَقْبَلَ حَتَّى يَخْطِرَ بَيْنَ الْمَرْءِ وَنَفْسِهِ يَقُولُ اذْكُرْ كَذَا وَكَذَا مَا لَمْ يَكُنْ يَذْكُرُ حَتَّى يَظَلَّ الرَّجُلُ إِنْ يَدْرِي كَمْ صَلَّى، فَإِذَا لَمْ يَدْرِ أَحَدُكُمْ كَمْ صَلَّى ثَلاَثًا أَوْ أَرْبَعًا فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهْوَ جَالِسٌ ".
" إِذَا نُودِيَ بِالصَّلاَةِ أَدْبَرَ الشَّيْطَانُ وَلَهُ ضُرَاطٌ حَتَّى لاَ يَسْمَعَ الأَذَانَ، فَإِذَا قُضِيَ الأَذَانُ أَقْبَلَ، فَإِذَا ثُوِّبَ بِهَا أَدْبَرَ فَإِذَا قُضِيَ التَّثْوِيبُ أَقْبَلَ حَتَّى يَخْطِرَ بَيْنَ الْمَرْءِ وَنَفْسِهِ يَقُولُ اذْكُرْ كَذَا وَكَذَا مَا لَمْ يَكُنْ يَذْكُرُ حَتَّى يَظَلَّ الرَّجُلُ إِنْ يَدْرِي كَمْ صَلَّى، فَإِذَا لَمْ يَدْرِ أَحَدُكُمْ كَمْ صَلَّى ثَلاَثًا أَوْ أَرْبَعًا فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهْوَ جَالِسٌ ".
Rasulullah (ﷺ) bersabda, "Apabila azan dikumandangkan, syaitan akan berlegar-legar supaya dia tidak mendengar azan. Apabila azan selesai, dia akan kembali. Apabila iqamat dilaungkan, syaitan akan berlegar-legar lagi. Apabila iqamat selesai, dia akan kembali dan cuba mengganggu fikiran orang itu dan berkata, "Ingatlah ini dan itu (yang tidak pernah difikirkannya sebelum solat)", sehingga orang yang solat itu terlupa berapa banyak dia telah solat. Jika sesiapa di antara kamu tidak ingat sama ada dia telah melakukan tiga atau empat rakaat, maka hendaklah dia melakukan dua sujud sambil duduk.
09
Sahih Al-Bukhari # 22/1232
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ
" إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي جَاءَ الشَّيْطَانُ فَلَبَسَ عَلَيْهِ حَتَّى لاَ يَدْرِيَ كَمْ صَلَّى، فَإِذَا وَجَدَ ذَلِكَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ ".
" إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي جَاءَ الشَّيْطَانُ فَلَبَسَ عَلَيْهِ حَتَّى لاَ يَدْرِيَ كَمْ صَلَّى، فَإِذَا وَجَدَ ذَلِكَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْجُدْ سَجْدَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ ".
Rasulullah (ﷺ) bersabda, "Apabila salah seorang di antara kamu berdiri untuk solat, syaitan akan datang dan membuatnya ragu-ragu sehingga dia lupa berapa rakaat yang telah dia solat. Jika perkara ini berlaku kepada salah seorang di antara kamu, hendaklah dia sujud dua kali sambil duduk."
10
Sahih Al-Bukhari # 22/1233
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ كُرَيْبٍ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَزْهَرَ ـ رضى الله عنهم ـ أَرْسَلُوهُ إِلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالُوا اقْرَأْ عَلَيْهَا السَّلاَمَ مِنَّا جَمِيعًا وَسَلْهَا عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ صَلاَةِ الْعَصْرِ وَقُلْ لَهَا إِنَّا أُخْبِرْنَا أَنَّكِ تُصَلِّينَهُمَا وَقَدْ بَلَغَنَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْهَا. وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَكُنْتُ أَضْرِبُ النَّاسَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْهُمَا. فَقَالَ كُرَيْبٌ فَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَبَلَّغْتُهَا مَا أَرْسَلُونِي. فَقَالَتْ سَلْ أُمَّ سَلَمَةَ. فَخَرَجْتُ إِلَيْهِمْ فَأَخْبَرْتُهُمْ بِقَوْلِهَا فَرَدُّونِي إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ بِمِثْلِ مَا أَرْسَلُونِي بِهِ إِلَى عَائِشَةَ. فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنْهَا ثُمَّ رَأَيْتُهُ يُصَلِّيهِمَا حِينَ صَلَّى الْعَصْرَ، ثُمَّ دَخَلَ عَلَىَّ وَعِنْدِي نِسْوَةٌ مِنْ بَنِي حَرَامٍ مِنَ الأَنْصَارِ فَأَرْسَلْتُ إِلَيْهِ الْجَارِيَةَ فَقُلْتُ قُومِي بِجَنْبِهِ قُولِي لَهُ تَقُولُ لَكَ أُمُّ سَلَمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ سَمِعْتُكَ تَنْهَى عَنْ هَاتَيْنِ وَأَرَاكَ تُصَلِّيهِمَا. فَإِنْ أَشَارَ بِيَدِهِ فَاسْتَأْخِرِي عَنْهُ. فَفَعَلَتِ الْجَارِيَةُ فَأَشَارَ بِيَدِهِ فَاسْتَأْخَرَتْ عَنْهُ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ
" يَا بِنْتَ أَبِي أُمَيَّةَ سَأَلْتِ عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ وَإِنَّهُ أَتَانِي نَاسٌ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ فَشَغَلُونِي عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ فَهُمَا هَاتَانِ ".
" يَا بِنْتَ أَبِي أُمَيَّةَ سَأَلْتِ عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ وَإِنَّهُ أَتَانِي نَاسٌ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ فَشَغَلُونِي عَنِ الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ فَهُمَا هَاتَانِ ".
Aku diutus kepada Aisyah oleh Ibnu Abbas, Al-Miswar bin Makhrama dan Abdur-Rahman bin Azhar. Mereka menyuruhku untuk menyambutnya bagi pihak mereka dan bertanya kepadanya tentang solat dua rakaat selepas solat Asar dan berkata kepadanya, "Kami diberitahu bahawa kamu telah solat dua rakaat itu dan kami diberitahu bahawa Nabi telah melarang solat dua rakaat itu." Ibnu Abbas berkata, "Aku bersama Umar bin Khattab biasa memukul orang ramai setiap kali mereka solat." Aku pergi kepada Aisyah dan memberitahunya pesanan itu. Aisyah berkata, "Pergilah dan tanyakan kepada Um Salama tentangnya." Maka aku kembali dan memberitahu mereka tentang kenyataannya. Kemudian mereka menyuruhku pergi kepada Um Salama dengan soalan yang sama yang telah aku sampaikan kepada Aisyah. Um Salama menjawab, "Aku mendengar Nabi (ﷺ) melarang mereka. Kemudian aku melihatnya mengerjakannya sebaik sahaja dia solat Asar. Kemudian dia masuk ke rumahku ketika beberapa wanita Ansari dari suku Bani Haram sedang duduk bersamaku, jadi aku mengutus hamba perempuanku kepadanya sambil berkata kepadanya, 'Berdirilah di sebelahnya dan beritahu dia bahawa Um Salama berkata kepadamu, "Ya Rasulullah (ﷺ)! Aku telah mendengarmu melarang mengerjakannya (dua rakaat selepas solat Asar) tetapi aku telah melihatmu mengerjakannya." Jika dia melambaikan tangannya, maka tunggulah dia.' Hamba perempuan itu berbuat demikian. Nabi (ﷺ) memberi isyarat kepadanya dengan tangannya dan dia menunggunya. Setelah selesai solat, dia berkata, "Wahai puteri Bani Umaiya! Kamu telah bertanya kepadaku tentang dua rakaat selepas solat Asar." Orang-orang dari kabilah `Abdul-Qais datang kepadaku dan menyibukkanku sehingga aku tidak dapat menunaikan dua rakaat selepas solat Zuhur. Dua rakaat ini (yang baru sahaja aku solat) adalah untuk mereka yang (tertinggal).
11
Sahih Al-Bukhari # 22/1234
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَلَغَهُ أَنَّ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ كَانَ بَيْنَهُمْ شَىْءٌ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصْلِحُ بَيْنَهُمْ فِي أُنَاسٍ مَعَهُ، فَحُبِسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَحَانَتِ الصَّلاَةُ فَجَاءَ بِلاَلٌ إِلَى أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ حُبِسَ وَقَدْ حَانَتِ الصَّلاَةُ فَهَلْ لَكَ أَنْ تَؤُمَّ النَّاسَ قَالَ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ. فَأَقَامَ بِلاَلٌ وَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَكَبَّرَ لِلنَّاسِ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْشِي فِي الصُّفُوفِ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ، فَأَخَذَ النَّاسُ فِي التَّصْفِيقِ، وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ لاَ يَلْتَفِتُ فِي صَلاَتِهِ، فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ الْتَفَتَ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُهُ أَنْ يُصَلِّيَ، فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَرَجَعَ الْقَهْقَرَى وَرَاءَهُ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ، فَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ
" يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَا لَكُمْ حِينَ نَابَكُمْ شَىْءٌ فِي الصَّلاَةِ أَخَذْتُمْ فِي التَّصْفِيقِ، إِنَّمَا التَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ، مَنْ نَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيَقُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ. فَإِنَّهُ لاَ يَسْمَعُهُ أَحَدٌ حِينَ يَقُولُ سُبْحَانَ اللَّهِ إِلاَّ الْتَفَتَ، يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ لِلنَّاسِ حِينَ أَشَرْتُ إِلَيْكَ ". فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ مَا كَانَ يَنْبَغِي لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
" يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَا لَكُمْ حِينَ نَابَكُمْ شَىْءٌ فِي الصَّلاَةِ أَخَذْتُمْ فِي التَّصْفِيقِ، إِنَّمَا التَّصْفِيقُ لِلنِّسَاءِ، مَنْ نَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيَقُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ. فَإِنَّهُ لاَ يَسْمَعُهُ أَحَدٌ حِينَ يَقُولُ سُبْحَانَ اللَّهِ إِلاَّ الْتَفَتَ، يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ لِلنَّاسِ حِينَ أَشَرْتُ إِلَيْكَ ". فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ مَا كَانَ يَنْبَغِي لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Berita tentang perselisihan faham di kalangan Bani `Amr bin `Auf sampai kepada Rasulullah (ﷺ) lalu baginda pergi kepada mereka bersama beberapa orang sahabatnya untuk berdamai antara mereka.
Rasulullah (ﷺ) tertangguh di sana, dan waktu solat telah tiba. Bilal pergi kepada Abu Bakar dan berkata kepadanya, "Rasulullah (ﷺ) telah tertangguh (di sana) dan waktu solat telah tiba. Jadi, sudikah engkau mengimami orang ramai dalam solat?" Abu Bakar berkata, "Ya, jika engkau mahu." Bilal melafazkan iqamat dan Abu Bakar,
berjalan ke hadapan dan bertakbir untuk orang ramai. Sementara itu, Rasulullah (ﷺ) datang melintasi saf (orang-orang yang solat) dan berdiri di saf (pertama) dan orang ramai mula bertepuk tangan. Abu Bakar,
tidak pernah menoleh ke sisi dalam solatnya tetapi apabila orang ramai banyak bertepuk tangan, baginda menoleh ke belakang dan (ﷺ)
Rasulullah (ﷺ). Rasulullah (ﷺ) memberi isyarat kepadanya untuk meneruskan solat. Abu Bakar mengangkat tangannya dan bersyukur kepada Allah, lalu berundur sehingga sampai ke saf (pertama). Rasulullah (ﷺ) maju ke hadapan dan mengimami orang ramai dalam solat. Setelah selesai solat, baginda menghadap orang ramai dan berkata, "Wahai manusia! Mengapa kamu mula bertepuk tangan apabila sesuatu yang luar biasa berlaku kepada kamu dalam solat? Tepukan tangan hanya untuk wanita. Oleh itu, sesiapa di antara kamu yang menemui sesuatu dalam solat hendaklah mengucapkan, 'Subhan-Allah' kerana tiada seorang pun yang tidak akan berpaling apabila mendengarnya menyebut Subhan-Allah. Wahai Abu Bakar! Apa yang menghalang kamu daripada mengimami orang ramai dalam solat apabila aku memberi isyarat kepada kamu untuk berbuat demikian?" Abu Bakar menjawab, "Bagaimana berani anak Abu Quhafa mengimami solat di hadapan Rasulullah (ﷺ)?"
12
Sahih Al-Bukhari # 22/1235
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا الثَّوْرِيُّ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ فَاطِمَةَ، عَنْ أَسْمَاءَ، قَالَتْ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ وَهِيَ تُصَلِّي قَائِمَةً وَالنَّاسُ قِيَامٌ فَقُلْتُ مَا شَأْنُ النَّاسِ فَأَشَارَتْ بِرَأْسِهَا إِلَى السَّمَاءِ. فَقُلْتُ آيَةٌ. فَقَالَتْ بِرَأْسِهَا أَىْ نَعَمْ.
Aku pergi kepada Aisyah dan dia sedang berdiri solat dan orang ramai juga berdiri (solat). Jadi aku bertanya, "Ada apa dengan orang ramai?" Dia memberi isyarat dengan kepalanya ke arah langit.
Aku bertanya, "(Adakah) tanda?" Dia mengangguk bermaksud untuk berkata, "Ya."
13
Sahih Al-Bukhari # 22/1236
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِهِ وَهُوَ شَاكٍ جَالِسًا، وَصَلَّى وَرَاءَهُ قَوْمٌ قِيَامًا فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنِ اجْلِسُوا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ
" إِنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ، فَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا ".
" إِنَّمَا جُعِلَ الإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ، فَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا ".
Rasulullah (ﷺ) semasa sakitnya solat di rumahnya sambil duduk, manakala beberapa orang mengikutinya sambil berdiri, tetapi Nabi (ﷺ) memberi isyarat kepada mereka untuk duduk. Setelah selesai solat, baginda berkata, "Imam hendaklah diikuti. Oleh itu, rukuklah apabila dia rukuk, dan angkatlah kepalamu apabila dia mengangkat kepalanya." (Lihat Hadis No. 657 Jilid 1 untuk mengambil keputusan).