Sahih-i Muslim — Hadis #14584
Hadis #14584
حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ، الأَيْلِيُّ ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، وَالسِّيَاقُ، حَدِيثُ مَعْمَرٍ مِنْ رِوَايَةِ عَبْدٍ وَابْنِ رَافِعٍ قَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ جَمِيعًا عَنِ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَعَلْقَمَةُ بْنِ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الإِفْكِ مَا قَالُوا فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكُلُّهُمْ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ حَدِيثِهَا وَبَعْضُهُمْ كَانَ أَوْعَى لِحَدِيثِهَا مِنْ بَعْضٍ وَأَثْبَتَ اقْتِصَاصًا وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمُ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثَنِي وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا ذَكَرُوا أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ نِسَائِهِ فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَهُ - قَالَتْ عَائِشَةُ - فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ فِيهَا سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَذَلِكَ بَعْدَ مَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ مَسِيرَنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ غَزْوِهِ وَقَفَلَ وَدَنَوْنَا مِنَ الْمَدِينَةِ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ مِنْ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى الرَّحْلِ فَلَمَسْتُ صَدْرِي فَإِذَا عِقْدِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدِ انْقَطَعَ فَرَجَعْتُ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي فَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يَرْحَلُونَ لِي فَحَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِيَ الَّذِي كُنْتُ أَرْكَبُ وَهُمْ يَحْسَبُونَ أَنِّي فِيهِ - قَالَتْ - وَكَانَتِ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يُهَبَّلْنَ وَلَمْ يَغْشَهُنَّ اللَّحْمُ إِنَّمَا يَأْكُلْنَ الْعُلْقَةَ مِنَ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرِ الْقَوْمُ ثِقَلَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَحَلُوهُ وَرَفَعُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا وَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا دَاعٍ وَلاَ مُجِيبٌ فَتَيَمَّمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ فِيهِ وَظَنَنْتُ أَنَّ الْقَوْمَ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَىَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ قَدْ عَرَّسَ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ فَادَّلَجَ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَأَتَانِي فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي وَقَدْ كَانَ يَرَانِي قَبْلَ أَنْ يُضْرَبَ الْحِجَابُ عَلَىَّ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي وَوَاللَّهِ مَا يُكَلِّمُنِي كَلِمَةً وَلاَ سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدِهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ بَعْدَ مَا نَزَلُوا مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ فِي شَأْنِي وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ شَهْرًا وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَهْلِ الإِفْكِ وَلاَ أَشْعُرُ بِشَىْءٍ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لاَ أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اللُّطْفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي إِنَّمَا يَدْخُلُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ " كَيْفَ تِيكُمْ " . فَذَاكَ يَرِيبُنِي وَلاَ أَشْعُرُ بِالشَّرِّ حَتَّى خَرَجْتُ بَعْدَ مَا نَقِهْتُ وَخَرَجَتْ مَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ وَهُوَ مُتَبَرَّزُنَا وَلاَ نَخْرُجُ إِلاَّ لَيْلاً إِلَى لَيْلٍ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنَّ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الأُوَلِ فِي التَّنَزُّهِ وَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهِيَ بِنْتُ أَبِي رُهْمِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَأُمُّهَا ابْنَةُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ بْنِ عَبَّادِ بْنِ الْمُطَّلِبِ فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَبِنْتُ أَبِي رُهْمٍ قِبَلَ بَيْتِي حِينَ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ . فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلاً قَدْ شَهِدَ بَدْرًا . قَالَتْ أَىْ هَنْتَاهُ أَوَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قُلْتُ وَمَاذَا قَالَ قَالَتْ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الإِفْكِ فَازْدَدْتُ مَرَضًا إِلَى مَرَضِي فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ " كَيْفَ تِيكُمْ " . قُلْتُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَىَّ قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَتَيَقَّنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا . فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجِئْتُ أَبَوَىَّ فَقُلْتُ لأُمِّي يَا أُمَّتَاهْ مَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتِ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةٌ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلاَّ كَثَّرْنَ عَلَيْهَا - قَالَتْ - قُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ أَصَبَحْتُ أَبْكِي وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْىُ يَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ - قَالَتْ - فَأَمَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ وَبِالَّذِي يَعْلَمُ فِي نَفْسِهِ لَهُمْ مِنَ الْوُدِّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُمْ أَهْلُكَ وَلاَ نَعْلَمُ إِلاَّ خَيْرًا . وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لَمْ يُضَيِّقِ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ وَإِنْ تَسْأَلِ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ - قَالَتْ - فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَرِيرَةَ فَقَالَ " أَىْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَىْءٍ يَرِيبُكِ مِنْ عَائِشَةَ " . قَالَتْ لَهُ بَرِيرَةُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنْ رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا قَطُّ أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ - قَالَتْ - فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمِنْبَرِ فَاسْتَعْذَرَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَىٍّ ابْنِ سَلُولَ - قَالَتْ - فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ " يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَ أَذَاهُ فِي أَهْلِ بَيْتِي فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ خَيْرًا وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلاً مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلاَّ خَيْرًا وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلاَّ مَعِي " . فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ الأَنْصَارِيُّ فَقَالَ أَنَا أَعْذِرُكَ مِنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ كَانَ مِنَ الأَوْسِ ضَرَبْنَا عُنُقَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ - قَالَتْ - فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ وَكَانَ رَجُلاً صَالِحًا وَلَكِنِ اجْتَهَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لاَ تَقْتُلُهُ وَلاَ تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ . فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنِ الْمُنَافِقِينَ فَثَارَ الْحَيَّانِ الأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ - قَالَتْ - وَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَلِكَ لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ بَكَيْتُ لَيْلَتِي الْمُقْبِلَةَ لاَ يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلاَ أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ وَأَبَوَاىَ يَظُنَّانِ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي فَبَيْنَمَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي اسْتَأْذَنَتْ عَلَىَّ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَأَذِنْتُ لَهَا فَجَلَسَتْ تَبْكِي - قَالَتْ - فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ - قَالَتْ - وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مُنْذُ قِيلَ لِي مَا قِيلَ وَقَدْ لَبِثَ شَهْرًا لاَ يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي بِشَىْءٍ - قَالَتْ - فَتَشَهَّدَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ جَلَسَ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ يَا عَائِشَةُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنِي عَنْكِ كَذَا وَكَذَا فَإِنْ كُنْتِ بَرِيئَةً فَسَيُبَرِّئُكِ اللَّهُ وَإِنْ كُنْتِ أَلْمَمْتِ بِذَنْبٍ فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ وَتُوبِي إِلَيْهِ فَإِنَّ الْعَبْدَ إِذَا اعْتَرَفَ بِذَنْبٍ ثُمَّ تَابَ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِ " . قَالَتْ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَقَالَتَهُ قَلَصَ دَمْعِي حَتَّى مَا أُحِسُّ مِنْهُ قَطْرَةً فَقُلْتُ لأَبِي أَجِبْ عَنِّي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيمَا قَالَ . فَقَالَ وَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لأُمِيِّ أَجِيبِي عَنِّي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ وَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ وَأَنَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ لاَ أَقْرَأُ كَثِيرًا مِنَ الْقُرْآنِ إِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَرَفْتُ أَنَّكُمْ قَدْ سَمِعْتُمْ بِهَذَا حَتَّى اسْتَقَرَّ فِي نُفُوسِكُمْ وَصَدَّقْتُمْ بِهِ فَإِنْ قُلْتُ لَكُمْ إِنِّي بَرِيئَةٌ وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي بَرِيئَةٌ لاَ تُصَدِّقُونِي بِذَلِكَ وَلَئِنِ اعْتَرَفْتُ لَكُمْ بِأَمْرٍ وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنِّي بَرِيئَةٌ لَتُصَدِّقُونَنِي وَإِنِّي وَاللَّهِ مَا أَجِدُ لِي وَلَكُمْ مَثَلاً إِلاَّ كَمَا قَالَ أَبُو يُوسُفَ فَصَبْرٌ جَمِيلٌ وَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ . قَالَتْ ثُمَّ تَحَوَّلْتُ فَاضْطَجَعْتُ عَلَى فِرَاشِي - قَالَتْ - وَأَنَا وَاللَّهِ حِينَئِذٍ أَعْلَمُ أَنِّي بَرِيئَةٌ وَأَنَّ اللَّهَ مُبَرِّئِي بِبَرَاءَتِي وَلَكِنْ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ أَظُنُّ أَنْ يُنْزَلَ فِي شَأْنِي وَحْىٌ يُتْلَى وَلَشَأْنِي كَانَ أَحْقَرَ فِي نَفْسِي مِنْ أَنْ يَتَكَلَّمَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيَّ بِأَمْرٍ يُتْلَى وَلَكِنِّي كُنْتُ أَرْجُو أَنْ يَرَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّوْمِ رُؤْيَا يُبَرِّئُنِي اللَّهُ بِهَا قَالَتْ فَوَاللَّهِ مَا رَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَجْلِسَهُ وَلاَ خَرَجَ مِنْ أَهْلِ الْبَيْتِ أَحَدٌ حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخَذَهُ مَا كَانَ يَأْخُذُهُ مِنَ الْبُرَحَاءِ عِنْدَ الْوَحْىِ حَتَّى إِنَّهُ لَيَتَحَدَّرُ مِنْهُ مِثْلُ الْجُمَانِ مِنَ الْعَرَقِ فِي الْيَوْمِ الشَّاتِ مِنْ ثِقَلِ الْقَوْلِ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَيْهِ - قَالَتْ - فَلَمَّا سُرِّيَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَضْحَكُ فَكَانَ أَوَّلَ كَلِمَةٍ تَكَلَّمَ بِهَا أَنْ قَالَ " أَبْشِرِي يَا عَائِشَةُ أَمَّا اللَّهُ فَقَدْ بَرَّأَكِ " . فَقَالَتْ لِي أُمِّي قُومِي إِلَيْهِ فَقُلْتُ وَاللَّهِ لاَ أَقُومُ إِلَيْهِ وَلاَ أَحْمَدُ إِلاَّ اللَّهَ هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ بَرَاءَتِي - قَالَتْ - فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { إِنَّ الَّذِينَ جَاءُوا بِالإِفْكِ عُصْبَةٌ مِنْكُمْ} عَشْرَ آيَاتٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ هَؤُلاَءِ الآيَاتِ بَرَاءَتِي - قَالَتْ - فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى مِسْطَحٍ لِقَرَابَتِهِ مِنْهُ وَفَقْرِهِ وَاللَّهِ لاَ أُنْفِقُ عَلَيْهِ شَيْئًا أَبَدًا بَعْدَ الَّذِي قَالَ لِعَائِشَةَ . فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَلاَ يَأْتَلِ أُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبَى} إِلَى قَوْلِهِ { أَلاَ تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ} قَالَ حِبَّانُ بْنُ مُوسَى قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ هَذِهِ أَرْجَى آيَةٍ فِي كِتَابِ اللَّهِ . فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ إِنِّي لأُحِبُّ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لِي . فَرَجَعَ إِلَى مِسْطَحٍ النَّفَقَةَ الَّتِي كَانَ يُنْفِقُ عَلَيْهِ وَقَالَ لاَ أَنْزِعُهَا مِنْهُ أَبَدًا . قَالَتْ عَائِشَةُ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلَ زَيْنَبَ بِنْتَ جَحْشٍ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَمْرِي " مَا عَلِمْتِ أَوْ مَا رَأَيْتِ " . فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَحْمِي سَمْعِي وَبَصَرِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ إِلاَّ خَيْرًا . قَالَتْ عَائِشَةُ وَهِيَ الَّتِي كَانَتْ تُسَامِينِي مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَعَصَمَهَا اللَّهُ بِالْوَرَعِ وَطَفِقَتْ أُخْتُهَا حَمْنَةُ بِنْتُ جَحْشٍ تُحَارِبُ لَهَا فَهَلَكَتْ فِيمَنْ هَلَكَ . قَالَ الزُّهْرِيُّ فَهَذَا مَا انْتَهَى إِلَيْنَا مِنْ أَمْرِ هَؤُلاَءِ الرَّهْطِ . وَقَالَ فِي حَدِيثِ يُونُسَ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ .
Said b. Musayyib, Urva b. Zubeyr, Alkama b. Vakkas ve Ubeydullah b. Abdullah b. Utba b. Mes'ud - hepsi de Allah'ın Resulü'nün (ﷺ) eşi Aişe'ye karşı yapılan iftira olayını rivayet ettiler. Ve onlar (iftiracılar) söyleyeceklerini söylediler, fakat Allah onu bu suçlamadan akladı ve hepsi hadisin bir kısmını rivayet ettiler, hatta daha iyi hafızaya sahip olanlardan bazıları daha fazlasını ve daha iyi hatırlayarak rivayet ettiler ve ben de onların her birinden rivayet ettikleri hadisleri hatırlamaya çalıştım ve bazıları da diğerlerini doğruladı. (İftiranın özeti şöyledir): Aişe dedi ki: Allah'ın Resulü (ﷺ) ne zaman bir yolculuğa çıkmak istese, eşleri arasında kura çeker ve kura kime çıkarsa onu yanına alırdı. Savaşa çıkarken aramızda kura çekildi ve kura benim lehime çıktı, böylece Allah'ın Resulü (ﷺ) ile birlikte yola çıktım. Bu, örtünme emriyle ilgili vahyin indirildiği döneme denk gelmektedir. Bir haudajda taşındım ve kalmamız gereken yere indirildim. Kısacası, seferden dönüş yolculuğuna çıktığımızda ve kervanımız Medine yakınlarındayken, Allah'ın Resulü (ﷺ) bir gece ilerleme emri verdi. Ben de ilerleme emri verildiğinde kalktım ve ordunun kamplarından çıkana kadar ilerledim, ihtiyacımı giderdikten sonra yerime geldim. Göğsüme dokundum ve zürafa taşlarından yapılmış kolyemin kırılmış olduğunu gördüm. Geri döndüm ve kolyemi aramaya çalıştım, bu da beni orada oyaladı. Beni taşıyan haudajı hazırlayan ve develere yerleştiren insanlar ilerlemeye devam ettiler. Benim içinde olduğumu sanıyorlardı. O günlerde kadınlar zayıf ve az yemek yedikleri için fazla et giymezlerdi; bu yüzden o zamanlar genç bir kız olduğum için, devenin üzerine koydukları kolyemin ağırlığını fark etmediler. Deveyi ve Eet'i sürdüler ve ordunun yürüyüşünden sonra kolyemi buldum. Yerime geldim ve çağıracak kimse yoktu, cevap verecek kimse de yoktu. İnsanlar isyan edip beni bulduklarında geri döneceklerini düşünerek yerimde bekledim. Bu yüzden yerimde oturmaya devam ettim. Uyku beni ele geçirdi ve uyuyakaldım. Ordudan geride kalan Safwan b. Mu'attal Sulami Dhakwini, gecenin ilerleyen saatlerinde yürüyerek yerime geldi ve uyuyan bir kişinin cesedini gördü. Bana geldi ve beni tanıdı, çünkü peçe takma zorunluluğu getirilmeden önce de beni görmüştü. "İnna lillahi ve inna ilaihi raji'un" [Allah içiniz ve O'na döneceğiz] diye okurken sesiyle irkildim ve başımı başörtümle örttüm. Allah'a yemin ederim ki, bana tek kelime etmedi ve ben de ondan İnna lillahi'den başka bir kelime duymadım. Devesini diz çöktürdü ve ben de deveye bindim, o da devenin ön ayağına bastırdı ve ben bindiğim deveyi burnundan tutarak, aşırı sıcaktan dinlenmek için kamp kurmuş olan orduya kadar götürdü. Bana şüphe duyanlara yazıklar olsun, bunların en rezil olanı da büyük münafık Abdullah b. Ubeyy idi. Medine'ye geldik ve bir ay boyunca hastalandım. İnsanlar, bana karşı bu iftiraları getirenlerin sözleri üzerinde görüşüyorlardı. Ben bundan tamamen habersizdim. Ancak bu, aklımda şüphe uyandırdı; çünkü Allah'ın Resulü'nün (sallallahu aleyhi ve sallam) daha önce hastalandığımda bana gösterdiği gibi bir iyilikle bana davranmadığını görmemiştim. Peygamber (ﷺ) gelir, bana "Selamünaleyküm" der ve sadece nasıl olduğumu sorardı. Bu, aklımda şüphe uyandırdı, ama kötülüğün farkında değildim. Sağlığım bozulmuş olmasına rağmen dışarıda ağladım ve yanımda Ümmü Mistah da vardı. Ümmü Mistah, "Ebu Rahmet b. Muttalib b. Abd Manaf'ın kızı ve annesi Sakhr b. Amir'in kızı, Ebu Bekir Sıdık'ın annesinin kız kardeşi ve oğlu Mistah b. Uthatha b. Abbad b. Muttalib'dir" dedi. Ben ve Ebu Rahmet'in kızı evime doğru yola koyulduk. Ümmü Mistah'ın başörtüsüne bir şey girdi ve "Yazıklar olsun Mistah'a!" dedi. Ben de "Yazıklar olsun senin söylediklerine!" dedim. Bedir savaşına katılanlara lanet mi ediyorsun? Kadın dedi ki: Masum kadın, onun ne dediğini duymadın mı? Ben dedim ki: Ne dedi? Bana, hakkımda asılsız iddialarda bulunanların sözlerini iletti. Böylece hastalığım daha da kötüleşti. Evime gittim ve Allah'ın Resulü (ﷺ) yanıma geldi, beni selamladı ve sonra dedi ki: O kadın nasıl? Ben dedim ki: Anne babamın evine gitmeme izin verir misiniz? O (daha sonra) dedi ki: O sırada bu haberi onlardan teyit etmeye karar vermiştim. Allah'ın Resulü (ﷺ) bana izin verdi. Böylece anne babamın evine gittim ve anneme dedim ki: Anne, insanların ne konuştuğunu biliyor musun? O dedi ki: Kızım, endişelenme. Allah'a yemin ederim ki, kocası tarafından sevilen ve onun da eşleri olan güzel bir kadın varsa, onun hakkında çok şey konuşurlar. Ben dedim ki: Allah'a yemin ederim ki, insanlar ne konuşuyorlar? Bütün gece sabaha kadar ağladım ve bir an bile uyuyamadım, sabahleyin de ağladım. Vahiy (bu konuda) geciktiği için, Allah'ın Resulü (ﷺ), eşinden ayrılma konusunda tavsiye almak üzere Ali ibn Ebu Talib ve Usame b. Zeyd'i çağırdı. Usame b. Zeyd, Allah'ın Resulü'ne (sallallahu aleyhi ve sallam) eşlerinin masumiyetini ve onlara olan sevgisi hakkında bildiklerini anlattı. Dedi ki: "Ey Allah'ın Resulü, onlar sizin eşlerinizdir ve biz onlar hakkında iyilikten başka bir şey bilmiyoruz." Ali ibn Ebu Talib ise şöyle dedi: "Allah size (eşleriniz konusunda) gereksiz bir yük yüklemedi. Ondan başka birçok kadın var ve o cariyeye (Barira) sorarsanız size doğruyu söyleyecektir." Bunun üzerine Allah'ın Resulü (ﷺ) Beilra'yı çağırdı ve şöyle dedi: "Beilra, Aişe'de şüpheye yol açacak bir şey gördün mü?" Beilra dedi ki: "Seni hakikatle gönderen Allah'a yemin ederim ki, onda sakıncalı bir şey görmedim, sadece genç bir kız olması ve un yoğururken uyuyakalması ve kuzunun o unu yemesi dışında." Bunun üzerine Allah'ın Resulü (ﷺ) minbere çıktı ve Abdullah b. Ubeyy b. Salul'a karşı savunma istedi ve şöyle devam etti: "Ailemle ilgili olarak beni rahatsız eden o kişinin ithamlarından beni kim temize çıkarabilir? Allah'a yemin ederim ki, karımda iyilikten başka bir şey bulmuyorum ve bu konuda adı geçen kişi, bildiğim kadarıyla, son derece dindar bir kişidir ve evime benimle birlikte girmeden asla girmedi." Sa'd b. Mu'adh ayağa kalktı ve dedi ki: "Ey Allah'ın Resulü, şerefinizi ona karşı savunuyorum." Eğer Auş kabilesinden ise boynuna vururuz, eğer kardeşimiz Hazrec kabilesinden ise ve bize emrederseniz emrinize uyarız. Bunun üzerine Sa'd b. Ubade ayağa kalktı. Hazrec kabilesinin reisiydi. Normalde dindar bir adamdı ama içinde bir nebze kabilecilik vardı ve Sa'd b. Mu'adh'a şöyle dedi: Allah'ın ebedi varlığına yemin ederim ki, doğruyu söylemiyorsunuz, onu öldüremezsiniz ve bunu yapacak gücünüz de yok. Bunun üzerine Usaid b. Hudair ayağa kalktı ve Sa'd b. Mu'adh'ın birinci kuzeniydi ve Sa'd b. Ubade'ye şöyle dedi: Allah'ın ebedi varlığına yemin ederim ki, doğruyu söylemiyorsunuz. Onu öldürürüz. Sen bir münafıksın ve bu yüzden münafıkları savunuyorsun; böylece hem Aus hem de Hazrec kabileleri öfkelendi, birbirlerine saldırmak üzereydiler. Allah'ın Resulü (ﷺ) minberde durup onların öfkesini dindirmeye çalıştı ve sonunda sustular. Aişe şöyle devam etti: Bütün günü ve geceyi ağlayarak geçirdim, ertesi gece bile bir an uyuyamadım. Anne babam bu sürekli ağlamamın kalbimi kıracağını düşündüler. Ağladım ve onlar yanımda oturdular. Bu sırada Ensar'dan bir kadın beni görmeye geldi. Ona beni görmesine izin verdim ve o da ağlamaya başladı. Tam bu haldeyken Allah'ın Resulü (ﷺ) geldi, beni selamladı ve sonra oturdu. Bu söylenti yayıldığından beri bir aydır benimle hiç oturmamıştı ve durumumu açıklığa kavuşturacak bir vahiy de yoktu. Allah'ın Resulü (ﷺ) Teşehhüd (Allah'tan başka ilah yoktur ve Muhammed O'nun elçisidir) okuduktan sonra şöyle buyurdu: "Konuya gelecek olursak, ey Aişe, senin hakkında bana ulaşanlar şunlardır: Eğer masumsan, Allah senin şerefini kendisi temize çıkaracaktır. Eğer kazara bir hata yapmışsan, Allah'tan bağışlanma dile; O seni bağışlayacaktır. Çünkü bir kul hatasını itiraf edip tövbeyle O'na yöneldiğinde, Allah da ona (merhametle) yönelir ve tövbesini kabul eder." Allah'ın Resulü (ﷺ) konuşunca gözyaşlarım kurudu ve gözlerimden tek bir damla gözyaşı bile akmadı. Babama, "Allah'ın Resulü'ne (ﷺ) benim adıma cevap ver," dedim. Babam, "Allah'a yemin ederim ki, Allah'ın Resulü'ne (ﷺ) ne diyeceğimi bilmiyorum," dedi. Sonra anneme dedim ki: Allah'ın Resulü'ne (ﷺ) benim adıma cevap ver. Ama o dedi ki: Allah'a yemin ederim ki, Allah'ın Resulü'ne (ﷺ) ne diyeceğimi bilmiyorum. O zamanlar küçük bir kızdım ve Kur'an'ı çok okumamıştım (ama dedim ki): Allah'a yemin ederim ki, bunu duyduğunuzu ve aklınızda yer ettiğini, doğru olduğunu kabul ettiğinizi anlıyorum. Eğer size tamamen masum olduğumu söylersem ve Allah masum olduğumu bilirse, bana asla inanmazsınız. Eğer size (söz konusu) hatayı itiraf edersem, oysa Allah tamamen masum olduğumu (ve bu günahı hiç işlemediğimi) bilir, o zaman bana inanırsınız. Bu yüzden Allah'a yemin ederim ki, benim ve sizin için Yusuf'un babasının dediği gibi, (benim yolum) hoş bir sabırdır. "Ve Allah, sizin tarif ettiğiniz bu (zor durumda) yardım edilecek olandır." (12:18) Bundan sonra yüzümü diğer tarafa çevirdim ve yatağıma uzandım. Allah'a yemin ederim ki, masum olduğumun tamamen farkındaydım, ancak Allah'ın benim için Vahiy Matlu (Kur'an'da geçen Vahiy) indireceğini beklemiyordum, çünkü kendimi o kadar önemli görmüyordum ki, Yüce ve Şanlı Allah'ın bu konuda okunacak sözlerle konuşacağını sanıyordum. Sadece Allah'ın, uykusunda Allah'ın Resulü'ne (ﷺ) masumiyetimin bir işaretini bir rüya yoluyla vereceğini umuyordum. Ve Allah'a yemin ederim ki, Allah'ın Resulü (ﷺ) oturduğu yerden bir santim bile kıpırdamamış ve ailemden kimse gitmemişti ki, Yüce ve Şanlı Allah, orada ve o anda Allah'ın Resulü'ne (ﷺ) vahiy indirdi ve o, vahiy aldığı zaman hissettiği yükü hissetti. Terlemeye başladı çünkü... Kış mevsiminde bile Allah'ın sözlerinin yükü ona indi ve ter damlaları gümüş taneler gibi döküldü. Bu vahiy alma hali sona erdiğinde, Allah'ın Resulü (ﷺ) gülümsedi ve bana söylediği ilk sözler şunlar oldu: "Aişe, sana müjde var. Şüphesiz Allah senin şerefini temize çıkardı." Yanımda duran annem, "Kalk (ve ona, yani Peygamber Efendimize şükret)" dedi. Ben de, "Allah'a yemin ederim ki, şerefimi temize çıkaran vahyi indiren Allah'tan başka ona şükretmeyeceğim ve onu övmeyeceğim" dedim. Annem (Aişe) dedi ki: "Yüce ve Şanlı Allah, 'Şüphesiz iftira yayanlar aranızda bir çetedir' (ve) benim masumiyetimle ilgili on (sonraki) ayet indirdi." Ayrıca şöyle dedi: "Ebu Bekir, Mistah'a akrabalık nişanesi ve fakirliği için (bir miktar) para verirdi." (Ebu Bekir) dedi ki: Allah'a yemin ederim ki, artık onun için hiçbir şey harcamayacağım. Aişe dedi ki: İşte bunun üzerine Yüce ve Şanlı Allah şu ayeti indirdi: "Aranızda saygınlık ve rahatlık içinde olanlar, yakın akrabalarına vereceklerine yemin etmesinler." - "Allah'ın sizi bağışlamasını dilemez misiniz?" Hibban b. Musa' dedi ki, Abdullah b. Mübarek şöyle derdi: Bu, Kitap'ta en çok umudu aydınlatan bir ayettir. Ebu Bekir dedi ki: Allah'a yemin ederim ki, Allah beni bağışlasın. Bu maaşı asla kesmeyeceğim. Böylece, kestiği maaşı ona vermeye devam etti. Aişe dedi ki, Allah'ın Resulü (ﷺ), Allah'ın Resulü'nün (ﷺ) eşi Zeyneb bint Cahş'a benim hakkımda ne bildiğini veya ne gördüğünü sordu ve o şöyle dedi: Allah'ın Resulü, duymadan ve görmeden hiçbir şey söylemem. Gözlerimle gördüm. Allah'a yemin ederim ki, onda iyilikten başka bir şey bulamadım. (Ve bunu, Allah'ın Resulü'nün (ﷺ) eşleri arasında benimle yarışan tek kadın olmasına rağmen söyledi.) Allah, onun Allah bilinci sayesinde bana karşı yanlış bir iftira atmaktan onu korudu. Ancak kız kardeşi Hamna bint Cahş ona karşı çıktı ve o da diğerleriyle birlikte mahvoldu.
Kaynak
Sahih-i Muslim # 50/7021
Derece
Sahih
Kategori
Bölüm 50: Tövbe