Muvatta — Hadis #35991
Hadis #35991
وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، أَنَّهُ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، أَنَّهُ أَخَذَ نَبَطِيًّا قَدْ سَرَقَ خَوَاتِمَ مِنْ حَدِيدٍ فَحَبَسَهُ لِيَقْطَعَ يَدَهُ فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ عَمْرَةُ بِنْتُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ مَوْلاَةً لَهَا يُقَالُ لَهَا أُمَيَّةُ قَالَ أَبُو بَكْرٍ فَجَاءَتْنِي وَأَنَا بَيْنَ ظَهْرَانَىِ النَّاسِ فَقَالَتْ تَقُولُ لَكَ خَالَتُكَ عَمْرَةُ يَا ابْنَ أُخْتِي أَخَذْتَ نَبَطِيًّا فِي شَىْءٍ يَسِيرٍ ذُكِرَ لِي فَأَرَدْتَ قَطْعَ يَدِهِ قُلْتُ نَعَمْ . قَالَتْ فَإِنَّ عَمْرَةَ تَقُولُ لَكَ لاَ قَطْعَ إِلاَّ فِي رُبُعِ دِينَارٍ فَصَاعِدًا . قَالَ أَبُو بَكْرٍ فَأَرْسَلْتُ النَّبَطِيَّ . قَالَ مَالِكٌ وَالأَمْرُ الْمُجْتَمَعُ عَلَيْهِ عِنْدَنَا فِي اعْتِرَافِ الْعَبِيدِ أَنَّهُ مَنِ اعْتَرَفَ مِنْهُمْ عَلَى نَفْسِهِ بِشَىْءٍ يَقَعُ الْحَدُّ وَالْعُقُوبَةُ فِيهِ فِي جَسَدِهِ . فَإِنَّ اعْتِرَافَهُ جَائِزٌ عَلَيْهِ وَلاَ يُتَّهَمُ أَنْ يُوقِعَ عَلَى نَفْسِهِ هَذَا . قَالَ مَالِكٌ وَأَمَّا مَنِ اعْتَرَفَ مِنْهُمْ بِأَمْرٍ يَكُونُ غُرْمًا عَلَى سَيِّدِهِ فَإِنَّ اعْتِرَافَهُ غَيْرُ جَائِزٍ عَلَى سَيِّدِهِ . قَالَ مَالِكٌ لَيْسَ عَلَى الأَجِيرِ وَلاَ عَلَى الرَّجُلِ يَكُونَانِ مَعَ الْقَوْمِ يَخْدُمَانِهِمْ إِنْ سَرَقَاهُمْ قَطْعٌ لأَنَّ حَالَهُمَا لَيْسَتْ بِحَالِ السَّارِقِ وَإِنَّمَا حَالُهُمَا حَالُ الْخَائِنِ وَلَيْسَ عَلَى الْخَائِنِ قَطْعٌ . قَالَ مَالِكٌ فِي الَّذِي يَسْتَعِيرُ الْعَارِيَةَ فَيَجْحَدُهَا إِنَّهُ لَيْسَ عَلَيْهِ قَطْعٌ وَإِنَّمَا مَثَلُ ذَلِكَ مَثَلُ رَجُلٍ كَانَ لَهُ عَلَى رَجُلٍ دَيْنٌ فَجَحَدَهُ ذَلِكَ فَلَيْسَ عَلَيْهِ فِيمَا جَحَدَهُ قَطْعٌ . قَالَ مَالِكٌ الأَمْرُ الْمُجْتَمَعُ عَلَيْهِ عِنْدَنَا فِي السَّارِقِ يُوجَدُ فِي الْبَيْتِ قَدْ جَمَعَ الْمَتَاعَ وَلَمْ يَخْرُجْ بِهِ إِنَّهُ لَيْسَ عَلَيْهِ قَطْعٌ وَإِنَّمَا مَثَلُ ذَلِكَ كَمَثَلِ رَجُلٍ وَضَعَ بَيْنَ يَدَيْهِ خَمْرًا لِيَشْرَبَهَا فَلَمْ يَفْعَلْ فَلَيْسَ عَلَيْهِ حَدٌّ وَمِثْلُ ذَلِكَ رَجُلٌ جَلَسَ مِنِ امْرَأَةٍ مَجْلِسًا وَهُوَ يُرِيدُ أَنْ يُصِيبَهَا حَرَامًا فَلَمْ يَفْعَلْ وَلَمْ يَبْلُغْ ذَلِكَ مِنْهَا فَلَيْسَ عَلَيْهِ أَيْضًا فِي ذَلِكَ حَدٌّ . قَالَ مَالِكٌ الأَمْرُ الْمُجْتَمَعُ عَلَيْهِ عِنْدَنَا أَنَّهُ لَيْسَ فِي الْخُلْسَةِ قَطْعٌ بَلَغَ ثَمَنُهَا مَا يُقْطَعُ فِيهِ أَوْ لَمْ يَبْلُغْ .
Yahya, Malik'ten bana, Yahya ibn Said'in, Ebu Bekir ibn Muhammed ibn Amr ibn Hazm'ın kendisine, bazı demir yüzükler çalan bir Nebati'yi alıp elini kesmek için hapse attığını bildirdiğini söylediğini aktardı. Amra bint Abd ar-Rahman, kendisine Ümeyye adında bir mevla kızı gönderdi. Ebu Bekir, kendisi halkın arasındayken yanına geldiğini, halası Amra'nın kendisine haber göndererek şöyle dediğini söyledi: "Kardeşimin oğlu! Sen bir Nebati'yi bana söylenen önemsiz bir şey için aldın. Onun elini mi kesmek istiyorsun?" "Evet" demişti. Şöyle dedi: "Amra sana çeyrek dinar ve daha fazlası dışında elini kesmemeni söylüyor." Ebu Bekir ekledi: "Ben de Nebati'yi serbest bıraktım." Malik dedi ki: "Kölelerin itirafı konusunda aramızda uzlaşılan görüş, bir kölenin kendi aleyhine bir şey itiraf etmesi halinde bunun haddi ve cezasının kendi bedenine uygulanmasıdır. İtirafı kendisinden kabul edilir ve kendisine bir zarar vereceğinden şüphe edilmez." Malik şöyle dedi: "Onlardan bu efendiye zarar verecek bir işi itiraf edenin efendisine karşı itirafı kabul edilmez." Malik şöyle dedi: "Kimse, bir ücret karşılığında veya bazı kimselerle birlikte hizmet etmek üzere bulunan bir adamın, onları soyması durumunda elini kesmez. Çünkü onun durumu hırsız devleti değildir. Onun durumu hain devletidir. Hainin eli kesilmez." Malik, ödünç alıp sonra inkar eden kimse hakkında şöyle demiştir: "Onun eli kesilmez. O, başka bir adama borcu olan ve onu inkar eden adam gibidir. İnkar ettiği şey yüzünden onun eli kesilmez." Malik şöyle dedi: "Aramızda genel olarak uzlaşılan yol, Bir evde bulunan ve eşyalarını toplayıp da dışarı çıkarmayan hırsızın eli kesilmez. Bu, içmek için önüne şarap koyan ve onu yapmayan adam gibidir. Ona hadd uygulanmaz. Bu, bir erkeğin, bir kadınla birlikte oturup onunla haram ilişkide bulunmak isteyip de bunu yapmaması ve ona ulaşamaması gibidir. Buna da bir hadis yoktur." Malik şöyle dedi: "Bizim aramızda umumi olarak uzlaşılan yöntem, tesadüfen, açıktan ve aceleyle alınan bir şeyin, fiyatı elin kesileceği fiyata ulaşsın veya ulaşmasın, elin kesilmemesidir.
Kaynak
Muvatta # 41/1536
Derece
Maqtu Sahih
Kategori
Bölüm 41: Hudut