Buluğul Meram — Hadis #52786
Hadis #52786
وَعَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ, عَنْ أَبِيهِ, عَنْ جَدِّهِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ فِي كُلِّ سَائِمَةِ إِبِلٍ: فِي أَرْبَعِينَ بِنْتُ لَبُونٍ, لَا تُفَرَّقُ إِبِلٌ عَنْ حِسَابِهَا, مَنْ أَعْطَاهَا مُؤْتَجِرًا بِهَا فَلَهُ أَجْرُهُ, وَمَنْ مَنَعَهَا فَإِنَّا آخِذُوهَا وَشَطْرَ مَالِهِ, عَزْمَةً مِنْ عَزَمَاتِ رَبِّنَا, لَا يَحِلُّ لِآلِ مُحَمَّدٍ مِنْهَا شَيْءٌ } رَوَاهُ أَحْمَدُ, وَأَبُو دَاوُدَ, وَالنَّسَائِيُّ, وَصَحَّحَهُ اَلْحَاكِمُ, وَعَلَّقَ اَلشَّافِعِيُّ اَلْقَوْلَ بِهِ عَلَى ثُبُوتِه ِ 1 .1 - حسن. رواه أبو داود ( 1575 )، والنسائي ( 5 / 15 - 17 و 25 )، وأحمد ( 5 / 2 و4 )، وصححه الحاكم ( 1 / 398 ). قلت: وأما تعليق الشافعي القول به على صحته، فقد رواه البيهقي في "السنن الكبرى" وذلك لرأيه في بهز، ولكن لا عبرة بذلك مع توثيق ابن معين، وابن المديني، والنسائي لبهز، وهم أئمة هذا الشأن. وأما ابن حبان فقد هول في كلامه عنه فقال في "المجروحين" ( 1 / 194 ): "كان يخطئ كثيرا، فأما أحمد بن حنبل وإسحاق بن إبراهيم رحمهما الله فهما يحتجان به، ويرويان عنه، وتركه جماعة من أئمتنا، ولولا حديث: "إنا آخذوه وشطر إبله عزمة من عزمات ربنا" لأدخلناه في "الثقات" وهو ممن استخير الله عز وجل فيه". وقد تعقب الذهبي -كعادته- ابن حبان، فقال في: "التاريخ" ( 9 / 80 - 81 ): "قلت: على أبي حاتم البستي في قوله هذا مؤاخذات، إحداها: قوله: كان يخطئ كثيرا. وإنما يعرف خطأ الرجل بمخالفة رفاقه له، وهذا فانفرد بالنسخة المذكورة، وما شاركه فيها ولا له في عامتها رفيق، فمن أين لك أنه أخطأ؟! الثاني: قولك: تركه جماعة، فما علمت أحدا تركه أبدا، بل قد يتركون الاحتجاج بخبره، فهلا أفصحت بالحق؟! الثالث: ولولا حديث: "إنا آخذوها...." فهو حديث انفرد به أصلا ورأسا، وقال بعض المجتهدين.... وحديثه قريب من الصحة ".
Bahz ibn Hakim'den, babasından, dedesinden rivayetle şöyle demiştir: Resûlullah -sallallâhu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: "Her başıboş deve için: Kırk bint Labun'da, hiçbir deve, belirlenen zamanda dağıtılmayacaktır. Kim onları kiracı olarak ona verirse, onun mükafatı kendisine verilir, kim de onları engellerse, onları alıp mallarını iki Azmat'tan biri olarak bölüştürürler." Rabbimiz, Muhammed'in ailesine bunların hiçbiri caiz değildir. 1.1 - Hassan olduğu kanıtlanmıştır. Ebu Davud (1575), Al-Nesa'i (5/15 - 17 ve 25) ve Ahmed (5/2 ve 4) tarafından rivayet edilmiş ve El-Hakim (1/398) tarafından doğrulanmıştır. Dedim ki: Şafii'nin bunun sıhhati hakkındaki yorumuna gelince, bunu Beyhaki rivayet etmiştir. "Es-Sünen-i Kübra"dır ve bu onun Bahz'daki görüşüne dayanmaktadır, ancak bu konunun imamları olan İbn Ma'in, İbnü'l-Medini ve en-Nesâi'nin Bahz'ın sahih olmasıyla bir önemi yoktur. İbni Hibban ise, onun hakkındaki sözlerinde belagatlı olup, "El-Mecruhîn" (1/194)'de şöyle demiştir: "Çok hata yaptı. Ahmed ibni Hanbel ve İshak ibni İbrahim -Allah onlara rahmet etsin, onu delil olarak kullandılar ve onun yetkisinde rivayet ettiler ve imamlarımızdan bir grup onu terk etti. "Biz onu aldık ve devesini parçalara ayırdık, bizim alimlerimizin kararlarından biri değil miydi?" Tanrım.” Biz onu güvenilirler arasına katardık, o da Cenâb-ı Hakk'ın kendisine danıştığı kimselerdendir.” Zehebi -adeti gereği- İbn Hibban'ın izini sürmüş ve şöyle demiştir: et-Tarih (9/80-81)'de: "Dedim ki: Ebu Hatim el-Basti bunu söylediği için kınanmalıdır, bunlardan biri de şudur: Onun: Birçok hata yaptı. Adamın hatası ancak ashabının ona karşı çıkmasıyla bilinir ve bahsi geçen versiyonda yalnız kendisiydi ve bunu onunla paylaşmamıştı ve kendisinde de yoktu. Genel olarak Rafiq, peki onun hata yaptığını nasıl anladın?! İkincisi: Açıklamanız: Bir grup bıraktı ama ben bilmiyordum. Hiç kimse onu terk etmedi ve hatta onun bilgilerini delil olarak kullanmayı bırakabilirler, o yüzden lütfen doğruyu söyler misiniz?! Üçüncüsü: "Biz onu aldık..." hadisi olmasaydı, bu, orijinal ve özel olarak zikredilen ve bazı çalışkan alimlerin söylediği bir hadistir... ve hadisi sahihliğe yakındır."
Rivayet eden
Bahz Bin Hakam
Kaynak
Buluğul Meram # 4/604
Kategori
Bölüm 4: Bölüm 4